Cordyceps: welke soort, wat mag in de EU en waar let je op?
Kort antwoord: Cordyceps is een verzamelnaam voor schimmels die in de natuur op insecten groeien. In supplementen kom je vooral Cordyceps militaris, Ophiocordyceps sinensis en Samsoniella hepiali tegen, en dat verschil is ook juridisch: Cordyceps militaris is in de EU een niet-toegelaten nieuw voedingsmiddel en mag niet in supplementen worden verkocht. O. sinensis en S. hepiali gelden in voedingssupplementen niet als novel food. Onderzoek bij mensen bestaat uit enkele kleine studies met 20 en 28 deelnemers, dus over bijwerkingen is weinig bekend.
Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2026 · Geschreven door Florian Fermin
Eerlijk gezegd is cordyceps de lastigste paddenstoel om uit te leggen. Op veel etiketten staat alleen "cordyceps", terwijl juist de soort bepaalt of iets in de EU verkocht mag worden. De NVWA vond in 2025 bij 5 van de 17 gecontroleerde bedrijven een soort die niet mag. Daarom begin ik in dit stuk gewoon bij de soort.
Wat is cordyceps?
Cordyceps is een groep schimmels met honderden beschreven soorten. In het wild infecteren ze insecten of rupsen, waarna er een dunne, knotsvormige paddenstoel uit het insect groeit. De bekendste wilde soort heet in het Nederlands ook wel rupsenzwam. De cordyceps in supplementen wordt vrijwel altijd gekweekt, zonder insecten.
In de traditionele Chinese en Tibetaanse leefstijl wordt cordyceps al eeuwen gebruikt. Mycelium is het draderige schimmelnetwerk waaruit een paddenstoel groeit, het vruchtlichaam is de zichtbare paddenstoel zelf. Bij cordyceps maakt het voor samenstelling en wetgeving namelijk uit welke soort en welk deel er in een product zit.
Welke cordyceps-soorten zijn er en welke mogen in de EU?
In supplementen kom je drie soorten cordyceps tegen: Ophiocordyceps sinensis, Samsoniella hepiali en Cordyceps militaris. In de EU gelden O. sinensis en S. hepiali in voedingssupplementen niet als novel food. C. militaris is wel een niet-toegelaten novel food, dus een product daarmee mag in Nederland niet als supplement worden verkocht.
| Kenmerk | Ophiocordyceps sinensis | Samsoniella hepiali | Cordyceps militaris |
|---|---|---|---|
| Wat is het? | De wilde "rupsenzwam" uit het Tibetaans hoogland | Een schimmel die als mycelium wordt gekweekt, o.a. de in onderzoek gebruikte stam Cs-4 | Een soort waarvan de paddenstoel goed te kweken is op graan of rijst |
| In supplementen | Meestal gekweekt mycelium, wild materiaal is extreem schaars en duur | Gekweekt mycelium | Vruchtlichaam of mycelium |
| Cordycepine | Weinig of niet gemeten | Verschilt per product | Relatief veel |
| EU-status in voedingssupplementen | Niet novel | Niet novel (bevestigd in 2025) | Niet-toegelaten novel food |
De NVWA inspecteerde van februari tot april 2025 17 bedrijven en trof bij 5 daarvan producten met Cordyceps militaris aan. Volgens de NVWA zijn zulke producten in de EU verboden (NVWA, 2025). Voor Samsoniella hepiali bevestigde de Europese Commissie in 2025 dat het in voedingssupplementen niet als novel food geldt (NutraIngredients, 2025).
Een novel food is een voedingsmiddel dat vóór 15 mei 1997 niet in betekenende mate in de EU werd gegeten en daarom eerst een Europese toelating nodig heeft. Veel etiketten zeggen alleen "cordyceps" of gebruiken de oude naam Cordyceps sinensis. Ik zou dus altijd even checken welke soort er echt in zit.
Welke stoffen zitten er in cordyceps?
Cordyceps bevat cordycepine, adenosine en andere nucleosiden, polysachariden zoals bèta-glucanen, en stoffen als sterolen en aminozuren. Het gehalte verschilt per soort, per kweekmethode en tussen vruchtlichaam en mycelium (Jędrejko et al., 2021). Cordycepine zit vooral in C. militaris, en dat is net de soort die in de EU niet in supplementen mag.
- Cordycepine (3'-deoxyadenosine): de bekendste stof uit cordyceps, vooral aanwezig in C. militaris
- Adenosine en andere nucleosiden
- Polysachariden, waaronder bèta-glucanen
- Overige stoffen zoals sterolen en aminozuren
Cordycepine is een nucleoside, een bouwsteen die lijkt op de bouwstenen van DNA en RNA. In een vergelijkende meting zat in gekweekte C. militaris 12,3 mg cordycepine per gram, terwijl in de onderzochte wilde O. sinensis geen cordycepine werd gevonden (Krishna & Alok, 2024). Bèta-glucanen zijn suikerketens uit de celwand van schimmels.
Wat zegt onderzoek over cordyceps bij mensen?
Het meeste onderzoek naar cordyceps is gedaan in het lab en bij dieren. Bij mensen zijn er enkele kleine studies, waarvan er twee vaak worden aangehaald: één met 20 gezonde ouderen die 12 weken een mycelium-extract (Cs-4) namen, en één met 28 jonge volwassenen die een paddenstoelenmix met C. militaris kregen. Ze gebruikten specifieke extracten en zeggen dus niet zomaar iets over andere cordyceps-producten.
- In de eerste studie kregen 20 gezonde volwassenen van 50 tot 75 jaar 12 weken lang driemaal daags 333 mg Cs-4 of een placebo. De metabole drempel steeg met 10,5% en de ventilatoire drempel met 8,5%. De maximale zuurstofopname (VO2max) veranderde in geen van beide groepen, en de auteurs noemen het zelf een pilotstudie (Chen et al., 2010).
- In de tweede studie kregen 28 jonge volwassenen 1 week 4 gram per dag van een paddenstoelenmix met Cordyceps militaris of een placebo, en 10 van hen gingen door tot 3 weken. Na 1 week waren er geen significante verschillen. Na 3 weken werden wel verschillen gemeten, onder meer in VO2max (Hirsch et al., 2017). Die mix bevatte C. militaris, dat in de EU niet is toegestaan in supplementen.
| Studie | Deelnemers | Product en dosis | Duur | Beperking |
|---|---|---|---|---|
| Chen et al., 2010 | 20 gezonde volwassenen, 50-75 jaar | Cs-4 mycelium-extract, 3 x 333 mg per dag | 12 weken | Pilotstudie, VO2max onveranderd |
| Hirsch et al., 2017 | 28 jonge volwassenen (1 week), 10 van hen 3 weken | Paddenstoelenmix met C. militaris, 4 g per dag | 1 week, 3 weken bij 10 van hen | Kleine groep, mix met in de EU niet-toegelaten soort |
Voor cordyceps zijn in de EU geen gezondheidsclaims goedgekeurd. Cordyceps is een voedingssupplement, geen geneesmiddel. Wij doen daarom ook geen beloftes over wat het doet, omdat dat niet mag en omdat we het niet eerlijk vinden.
Welke bijwerkingen heeft cordyceps en voor wie is het niet geschikt?
Over bijwerkingen van cordyceps is weinig betrouwbaar bekend, omdat de studies bij mensen klein zijn (20 en 28 deelnemers) en kort duren (1 tot 12 weken). Zeldzame bijwerkingen of effecten van jarenlang gebruik zie je in zulke studies gewoon niet. Het grootste praktische risico is een product met de verkeerde of een onduidelijke soort, zoals C. militaris.
Dat de soort ertoe doet, zie je aan de NVWA-inspectie: bij 5 van de 17 gecontroleerde bedrijven lagen producten met de niet-toegelaten C. militaris. Een niet-toegelaten novel food is in de EU niet beoordeeld op veiligheid. Koop dus alleen een product waarop de wetenschappelijke naam van de soort staat.
Overleg eerst met je arts of apotheker als je:
- bloedverdunners gebruikt
- medicijnen voor je bloedsuiker gebruikt
- medicijnen gebruikt die het immuunsysteem onderdrukken, of een auto-immuunziekte hebt
- zwanger bent of borstvoeding geeft
- allergisch bent voor paddenstoelen of schimmels
Krijg je klachten nadat je met cordyceps bent begonnen, stop dan en overleg met je huisarts. Houd je altijd aan de dagdosering op de verpakking.
Welke vorm cordyceps kies je?
Cordyceps is verkrijgbaar als poeder, capsules, extract capsules en tinctuur. Poeder en capsules bevatten gemalen cordyceps, een extract is geconcentreerder en een tinctuur is een vloeibaar extract. Welke vorm je ook kiest, de soort op het etiket is eigenlijk belangrijker dan de vorm.
| Vorm | Wat is het? | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Poeder | Gedroogde, gemalen cordyceps | Te mengen door koffie, thee of een smoothie |
| Capsules | Gemalen cordyceps in een capsule | Smaakloos, vaste hoeveelheid |
| Extract capsules | Geconcentreerd extract | Minder volume per dag nodig |
| Tinctuur | Vloeibaar extract met pipet | Let op de extractieverhouding, bijvoorbeeld 10:1 |
Veel mensen nemen cordyceps 's ochtends of voor het sporten. Er is geen onderzoek dat een beste tijdstip aanwijst.
Hoe herken je een cordyceps supplement dat in de EU mag?
Een cordyceps supplement dat in de EU mag, vermeldt op het etiket de wetenschappelijke naam van een toegestane soort, zoals Ophiocordyceps sinensis of Samsoniella hepiali, en bevat geen Cordyceps militaris. Bij een goed product zie je daarnaast welk deel is gebruikt, en is er een analysecertificaat met labtesten.
- De soort staat duidelijk op het etiket, met wetenschappelijke naam
- Geen Cordyceps militaris als je in de EU koopt, want die is hier niet toegestaan in supplementen
- Vruchtlichaam of mycelium is vermeld, meer daarover in vruchtlichaam of mycelium
- Een vermeld gehalte aan bèta-glucanen of andere stoffen
- Labtesten op zware metalen en verontreinigingen, met een analysecertificaat (CoA). Zo lees je een CoA van een paddenstoelensupplement
- Kritisch bij "wilde sinensis": echte wilde O. sinensis is extreem schaars en duur
Staat er alleen "cordyceps" zonder soortnaam? Dan zou ik het eerlijk gezegd laten liggen, of eerst de verkoper vragen welke soort het is.
Hoe verhoudt cordyceps zich tot reishi, chaga en lion's mane?
Cordyceps is een schimmel die in het wild op insecten groeit, terwijl reishi, chaga en lion's mane op hout of bomen groeien. Ze bevatten elk andere stoffen en zijn dus niet uitwisselbaar. Bij cordyceps speelt de EU-status per soort bovendien een grotere rol dan bij de andere drie.
Lees ook onze artikelen over reishi, chaga en lion's mane.
Welke cordyceps-producten heeft GOYU?
Bij GOYU hebben we cordyceps in drie vormen. De Cordyceps Poeder Biologisch (60 g) kun je gewoon door je koffie, thee of smoothie doen. De Cordyceps Capsules 500 mg Biologisch zijn handig als je liever een vaste hoeveelheid per keer neemt. En de Cordyceps Extract Capsules 400 mg bevatten een geconcentreerd extract.
Het poeder en de capsules zijn biologisch. Vulstoffen zitten er niet in. Van elke batch hebben we een analysecertificaat (CoA), dat je kunt opvragen via support@getgoyu.com.
Samenvatting in 3 punten
- Cordyceps militaris is in de EU een niet-toegelaten novel food. Ophiocordyceps sinensis en Samsoniella hepiali gelden in supplementen niet als novel food.
- Onderzoek bij mensen bestaat uit kleine studies (20 en 28 deelnemers, 1 tot 12 weken) met specifieke extracten. Er zijn geen goedgekeurde gezondheidsclaims.
- Over bijwerkingen is weinig bekend. Controleer de soort op het etiket en overleg bij medicijngebruik, zwangerschap of een auto-immuunziekte eerst met je arts.
Veelgestelde vragen
Is cordyceps legaal in Nederland?
Dat hangt af van de soort. Cordyceps militaris is in de EU een niet-toegelaten nieuw voedingsmiddel. Ophiocordyceps sinensis en Samsoniella hepiali gelden in voedingssupplementen niet als novel food.
Heeft cordyceps bijwerkingen?
Dat is onvoldoende onderzocht: de studies bij mensen hebben 20 tot 28 deelnemers en duren 1 tot 12 weken. Overleg met je arts als je bloedverdunners, bloedsuikermedicatie of afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt.
Groeit cordyceps op insecten?
In het wild wel. Cordyceps in supplementen wordt vrijwel altijd gekweekt, zonder insecten.
Wat is cordycepine?
Cordycepine (3'-deoxyadenosine) is een nucleoside die vooral in C. militaris voorkomt. Het is een van de meest onderzochte stoffen uit cordyceps.
Wat is Cs-4?
Cs-4 is een gekweekte mycelium-stam die in onderzoek als Cordyceps sinensis werd aangeduid. Tegenwoordig wordt die tot Samsoniella hepiali gerekend.
Bronnen
- NVWA. Inspectieresultaten Cordyceps militaris 2025. nvwa.nl
- NutraIngredients. Cordyceps 'boom' on the horizon as novel food status of S. hepiali clarified. 29 augustus 2025. nutraingredients.com
- Jędrejko KJ, Lazur J, Muszyńska B. Cordyceps militaris: An Overview of Its Chemical Constituents in Relation to Biological Activity. Foods. 2021;10(11):2634. doi:10.3390/foods10112634
- Krishna KV, Alok M. Comparison of cultivated Cordyceps militaris and wild Ophiocordyceps sinensis using high-performance thin-layer chromatography. Research Journal of Biotechnology. 2024;19(12):163-170.
- Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: a double-blind, placebo-controlled trial. J Altern Complement Med. 2010;16(5):585-590. Europe PMC 20804368
- Hirsch KR, Smith-Ryan AE, Roelofs EJ, Trexler ET, Mock MG. Cordyceps militaris Improves Tolerance to High-Intensity Exercise After Acute and Chronic Supplementation. J Diet Suppl. 2017;14(1):42-53. Europe PMC 27408987
Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon en een gezonde levensstijl. Overleg bij twijfel, zwangerschap of medicijngebruik met je arts of apotheker.
