Dubbele extractie uitgelegd: water en alcohol bij paddenstoelen

Kort antwoord: Bij een dubbele extractie (dual extraction) wordt een paddenstoel eerst met heet water en daarna met alcohol geëxtraheerd. Dat gebeurt omdat niet alle stoffen in dezelfde vloeistof oplossen: bèta-glucanen lossen op in heet water, triterpenen vooral in alcohol. Met beide stappen krijg je dus een breder extract dan met water of alcohol alleen.

Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026 · Geschreven door Florian Fermin

"Wat betekent 20:1 of 10:1 eigenlijk?" Die vraag krijgen we geregeld. Snap ik, want op het etiket lijkt het allemaal op elkaar.

Dus ik leg hier even uit wat een dubbele extractie is en wat die getallen wel en niet zeggen.

Wat is een dubbele extractie bij paddenstoelen?

Een dubbele extractie is een productiemethode waarbij gedroogde paddenstoel in twee stappen wordt getrokken: eerst in heet water, daarna in alcohol (ethanol). De twee extracten worden samengevoegd en meestal ingedampt tot een poeder of verwerkt tot een tinctuur. Zo komen zowel wateroplosbare als alcoholoplosbare stoffen in één product terecht.

Extractie is het oplossen van stoffen uit een materiaal met een vloeistof. Een tinctuur is een vloeibaar extract op basis van alcohol, water of een mengsel daarvan. Thee zetten is eigenlijk de simpelste vorm van waterextractie.

Waarom gebruiken producenten zowel water als alcohol?

Producenten gebruiken water én alcohol, omdat paddenstoelen stoffen bevatten die elk in een andere vloeistof oplossen. Heet water haalt vooral polysachariden zoals bèta-glucanen uit de paddenstoel, alcohol vooral triterpenen en andere stoffen die slecht in water oplossen (Wachtel-Galor et al., 2011). Met één vloeistof laat je dus een deel van de stoffen achter.

Bèta-glucanen zijn glucoseketens uit de celwand van paddenstoelen. Triterpenen zijn verbindingen die onder meer de bittere smaak van reishi geven. Over die eerste groep lees je meer in ons artikel over bèta-glucanen in paddenstoelen.

Bij welke paddenstoelen maakt een dubbele extractie het meeste verschil?

Het verschil is het grootst bij paddenstoelen met een hoog gehalte aan stoffen die slecht in water oplossen. Dat geldt in elk geval voor reishi, dat triterpenen bevat, en volgens fabrikanten ook voor chaga. Bij paddenstoelen die vooral om hun polysachariden worden gebruikt, levert een waterextract al een groot deel van de bekende stoffen op.

• Reishi (gesteelde lakzwam, Ganoderma lucidum): bevat triterpenen, die vooral met alcohol vrijkomen. Het triterpeengehalte verschilt bovendien sterk tussen producten (Wachtel-Galor et al., 2011). Lees onze reishi gids.
• Chaga (Inonotus obliquus): fabrikanten noemen vooral triterpenen zoals betuline en wateroplosbare polyfenolen als reden voor een dubbele extractie. Lees ons chaga artikel.
• Lion's mane (pruikzwam, Hericium erinaceus): ook hiervan bestaan dubbele extracten, maar hoe groot het verschil met een waterextract is, is minder goed beschreven dan bij reishi. Wat gebruikers zelf rapporteren, lees je in lion's mane ervaringen.

Wat betekenen 10:1 en 20:1 op een paddenstoelenextract?

Een extractieverhouding zoals 10:1 of 20:1 geeft aan hoeveel gedroogde paddenstoel is gebruikt voor 1 deel extract. Bij 10:1 is dat 10 kilo paddenstoel voor 1 kilo extract, bij 20:1 is het 20 kilo. De verhouding zegt iets over de concentratie, maar niets over welke stoffen er in het extract zitten.

Er zit dus niet twintig keer "de dosis" in een capsule, wel het extract uit twintig keer zoveel gedroogde paddenstoel. Zonder percentage bèta-glucanen of polysachariden erbij weet je dus nog weinig. Twee extracten met dezelfde verhouding kunnen namelijk een ander gehalte hebben, afhankelijk van de paddenstoel, het gebruikte deel en de vloeistof.

Waarom zou je een paddenstoel extraheren in plaats van alleen malen?

Extraheren heeft zin omdat een deel van de stoffen vastzit in de stevige celwand, die voor een groot deel uit chitine bestaat. Dat is een vezel die je lichaam nauwelijks verteert. Extractie maakt stoffen vrij die anders in de celwand blijven zitten, terwijl gemalen poeder de hele paddenstoel bevat, inclusief de vezels.

Chitine is een stevige, onverteerbare vezel die ook in de schaal van insecten en kreeftachtigen zit. Poeder heeft wel zijn eigen voordelen: je mengt het door koffie, yoghurt of een smoothie, en het is minder bewerkt.

Welke nadelen en beperkingen heeft een dubbele extractie?

Een dubbele extractie heeft ook nadelen: het proces is duurder en complexer, het eindproduct bevat geen vezels meer, en een tinctuur kan alcohol bevatten. Bovendien zegt de methode alleen niet hoeveel van welke stof erin zit. Daarvoor heb je een gemeten gehalte of een analysecertificaat (CoA) nodig.

Een tinctuur met alcohol is minder geschikt als je geen alcohol wilt of mag gebruiken, bijvoorbeeld tijdens je zwangerschap. Bij een ingedampt poeder is de alcohol meestal verdwenen, maar kijk altijd even op het etiket.

Ook het gebruikte deel bepaalt wat er in een extract zit, lees daarvoor ons artikel over vruchtlichaam vs. mycelium.

Hoe beoordeel je of een paddenstoelenextract goed gemaakt is?

Of een paddenstoelenextract goed gemaakt is, beoordeel je aan de hand van vier punten op het etiket of in de productinformatie: de extractiemethode (water, alcohol of beide), de extractieverhouding, een gemeten gehalte aan bèta-glucanen of polysachariden, en het gebruikte deel van de paddenstoel. Hoe meer daarvan vermeld staat, hoe beter je producten kunt vergelijken.

• Staat de extractiemethode erbij (water, alcohol, beide)?
• Staat de verhouding erbij?
• Is er een gemeten gehalte aan bèta-glucanen of polysachariden?
• Is het gemaakt van het vruchtlichaam?

Welke GOYU-extracten zijn met water én alcohol gemaakt?

We hebben twee dubbele extracten, allebei van het vruchtlichaam en gemaakt met water en ethanol: de lion's mane extract capsules en het reishi extract. Op de verpakking staat per capsule 400 mg extract in een verhouding van 20:1, met het gehalte aan bèta-glucanen en polysachariden. Die staan er bewust allebei op, want alleen de verhouding zegt te weinig.

Wat betekent die 20:1 dan in de praktijk? Met de verhouding en het gebruiksadvies reken je terug hoeveel gedroogde paddenstoel er per dag achter zit:

Die omrekening zegt iets over de hoeveelheid uitgangsmateriaal, niet over het effect. De lion's mane tinctuur is een 10:1-extract van het vruchtlichaam en is alcoholvrij. Meer daarover lees je in ons artikel over lion's mane tinctuur.

Wil je zien wat er in jouw batch is gemeten? Het analysecertificaat (CoA) sturen we op als je het lotnummer mailt naar support@getgoyu.com.

Samenvatting in 3 punten

• Een dubbele extractie combineert heet water (voor bèta-glucanen) en alcohol (voor triterpenen) in één extract.
• Een verhouding als 10:1 of 20:1 zegt iets over concentratie, niet over welke stoffen erin zitten. Een gemeten gehalte zegt meer.
• Het verschil is vooral bij reishi goed beschreven. Een tinctuur kan alcohol bevatten, maar er bestaan ook alcoholvrije tincturen.

Veelgestelde vragen

Is een dubbel extract altijd beter?

Het is breder, omdat het zowel water- als alcoholoplosbare stoffen bevat. Of het beter bij je past, hangt af van de paddenstoel en je voorkeur.

Zit er alcohol in een dubbel extract?

In een ingedampt poeder meestal niet meer, in een tinctuur vaak wel. Kijk even op het etiket.

Wat is een waterextract?

Een extract dat alleen met heet water is gemaakt. Dat bevat vooral polysachariden, zoals bèta-glucanen.

Kan ik thuis een dubbele extractie maken?

Dat kan in principe, maar je weet dan niet wat het gehalte is. Wil je een warm drankje met chaga, lees dan hoe je chaga poeder in warm water gebruikt in ons artikel over chaga thee.

Is 20:1 geconcentreerder dan 10:1?

Ja, maar dat zegt niets over welke stoffen erin zitten. Kijk naar het gemeten gehalte.

Bronnen

1. Wachtel-Galor S, Yuen J, Buswell JA, Benzie IFF. Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi). In: Benzie IFF, Wachtel-Galor S, editors. 2nd ed. Boca Raton (FL): CRC Press/Taylor & Francis; 2011. Chapter 9. NCBI Bookshelf NBK92757
2. GOYU, verpakkingen Lion's Mane Extract Capsules, Reishi Extract Capsules en Lion's Mane Tinctuur (samenstelling en gebruiksadvies), geraadpleegd oktober 2026.

Al onze paddenstoelen vind je op de pagina paddenstoelen supplementen kopen.

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon en een gezonde levensstijl. Overleg bij twijfel, zwangerschap of medicijngebruik met je huisarts of apotheker.