Yerba mate: wat is het, hoeveel cafeïne en hoe zet je het?

Kort antwoord: Yerba mate is een Zuid-Amerikaanse drank van de gedroogde, gemalen bladeren van Ilex paraguariensis, een hulstsoort. Een kop van ongeveer 150 ml bevat zo'n 80 mg cafeïne, ongeveer evenveel als een kop koffie. Traditioneel zet je yerba mate in een kalebas: je vult die voor twee derde met bladeren, maakt ze eerst nat met een beetje koud water en giet daarna op met water van 70-80 °C, dat je drinkt via een metalen rietje met filter, de bombilla.

Laatst bijgewerkt: 5 november 2026 · Geschreven door Florian Fermin

Bij GOYU verkopen we yerba mate thee bladeren, een set met kalebas en bombilla en een losse kalebas set. In dit artikel lees je wat yerba mate precies is, hoeveel cafeïne erin zit, hoe je het in grote lijnen zet en wat er bekend is over gezondheid en veiligheid. Zonder beloftes, met bronnen. De volledige uitleg, stap voor stap, staat in yerba mate zetten in een kalebas.

Wat is yerba mate?

Yerba mate is een kruidenthee van de bladeren van Ilex paraguariensis, een groenblijvende boom uit de hulstfamilie (Aquifoliaceae). De boom groeit in het noorden van Argentinië, het zuiden van Brazilië, Paraguay en Uruguay (Gawron-Gzella e.a., 2021). De bladeren worden gedroogd en fijngemalen, en die gemalen bladeren zet je daarna met water.

De naam komt uit het Spaans en het Quechua: yerba betekent kruid, mate verwijst naar de kalebas waaruit je drinkt. Samen betekent het dus ongeveer "kruid uit de kalebas". In Nederland zie je ook maté, mate thee of Paraguayaanse thee. Het is allemaal hetzelfde product.

Yerba mate smaakt kruidig, aards en licht bitter. In Zuid-Amerika is het meer dan thee: vrienden en familie delen één kalebas, die steeds opnieuw met heet water wordt bijgevuld en rondgaat. In Argentinië en Uruguay heet de warme variant gewoon mate, in Brazilië chimarrão. In Paraguay drinken veel mensen tereré: yerba mate met koud water, vaak met citroen of ander citrusfruit (Gawron-Gzella e.a., 2021).

Onze yerba mate thee bladeren komen uit Argentinië, zijn van biologische oorsprong en bevatten alleen gemalen yerba mate, zonder aroma's of andere toevoegingen.

Hoeveel cafeïne zit er in yerba mate?

Een kop yerba mate van ongeveer 150 ml bevat zo'n 80 mg cafeïne, vergelijkbaar met een kop koffie. De gedroogde bladeren bestaan voor 1-2% uit cafeïne en bevatten daarnaast 0,3-0,9% theobromine, de stof die je ook uit cacao kent (Gawron-Gzella e.a., 2021).

Hoeveel cafeïne je echt binnenkrijgt, verschilt per soort mate, per hoeveelheid bladeren en per bereiding. Bij de traditionele manier giet je de kalebas steeds opnieuw op, dus een hele sessie is meer dan één kop. Ook koud zetten maakt uit: in een Braziliaans laboratoriumonderzoek waarin de bereiding werd nagebootst, kwam er bij koude tereré ongeveer 2,5 keer zoveel cafeïne en theobromine vrij als bij de sterkste warme mate in dat onderzoek (Meinhart e.a., 2010). Dat onderzoek is in het lab gedaan, zonder proefpersonen, dus het zegt iets over wat er in je glas zit en niet over wat het met je doet.

Hoeveel cafeïne is te veel? De Europese voedselautoriteit EFSA heeft daar grenzen voor (EFSA, 2015). Die gelden voor cafeïne uit alle bronnen samen, dus ook koffie, thee, matcha, cola en energiedrank tellen mee.

Hoe zet je yerba mate in een kalebas met bombilla?

In het kort: je vult de kalebas voor twee derde met yerba, maakt de bladeren aan één kant nat met een beetje koud water en giet daarna op met heet, niet kokend water van 70-80 °C. Je drinkt via de bombilla en giet steeds opnieuw op, vaak zes of zeven keer, tot de smaak eruit is (Gawron-Gzella e.a., 2021). Kokend water maakt yerba mate bitter. Alle stappen, van het uitschudden van de fijne deeltjes tot het plaatsen van de bombilla, lees je in yerba mate zetten in een kalebas: stap voor stap.

Wat zijn een kalebas en een bombilla?

De kalebas, in Zuid-Amerika zelf ook mate genoemd, is de beker waarin de bladeren blijven zitten. De bombilla is een metalen rietje met een filter aan de onderkant, zodat je wel de thee drinkt maar niet de bladeren.

Traditioneel is een kalebas gemaakt van een gedroogde kalebasvrucht, van hout of van porselein (Gawron-Gzella e.a., 2021). Tegenwoordig zie je ook veel metalen bekers. Onze kalebas set met bombilla bestaat uit een kalebas van aluminium, een bombilla en een schoonmaakstokje. In de yerba mate thee set zitten twee zakken yerba mate van 250 gram met een kalebas en een bombilla.

Schoonmaken is simpel: gooi de gebruikte bladeren weg, spoel de kalebas en de bombilla om met water en haal het filter van de bombilla schoon met het stokje. Laat alles daarna open drogen. Welke kalebas en bombilla bij je passen en hoe je ze onderhoudt, lees je in kalebas en bombilla: welke kies je en hoe onderhoud je ze?

Kun je yerba mate ook zonder kalebas zetten?

Ja. Je kunt yerba mate ook zetten in een theepot of een French press, met water van 70-80 °C. Laat het een paar minuten trekken, ongeveer 3 tot 5 minuten zoals bij de traditionele bereiding (Gawron-Gzella e.a., 2021), en schenk het daarna door een zeefje in je kopje. Begin met minder bladeren dan je denkt en proef: mate is snel sterk en bitter.

Liever koud? Zet dan tereré. Dat is yerba mate met koud water, vaak met een schijfje citroen of een scheut sinaasappelsap. Houd er rekening mee dat er bij koud zetten juist veel cafeïne in je glas terecht kan komen, zoals je hierboven las.

Is yerba mate gezond?

Yerba mate is een theesoort met van nature cafeïne. Of het "gezond" is, hangt af van hoeveel en hoe je het drinkt, en harde uitspraken over wat een kop mate in je lichaam doet, kunnen we niet doen. Voor yerba mate zijn in de EU nog geen gezondheidsclaims goedgekeurd.

Wat wel bekend is, is wat erin zit. Naast cafeïne en theobromine bevatten de bladeren polyfenolen, zoals fenolzuren en flavonoïden, en saponinen (Gawron-Gzella e.a., 2021). In overzichtsartikelen over yerba mate staan zowel lab- en dieronderzoek als studies bij mensen. Een deel daarvan is gedaan met extracten in plaats van gewone mate. Wat een kalebas mate voor jou doet, kun je daar niet uit afleiden.

Wij zien yerba mate daarom vooral als een smaakvol alternatief voor koffie of thee, en niet als iets dat je gezondheid gaat veranderen.

Is yerba mate gevaarlijk?

Voor gezonde volwassenen is yerba mate bij normaal gebruik geen gevaarlijke drank, maar let op twee dingen: de cafeïne en de temperatuur. Daarnaast zijn er mensen die beter eerst met hun arts overleggen.

Temperatuur. Drink yerba mate niet gloeiend heet. Laat kokend water eerst afkoelen tot 70-80 °C en laat je mate na het opgieten nog even staan voordat je de eerste slok neemt, of drink tereré. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om dranken niet gloeiend heet te drinken; als zeer heet geldt alles boven ongeveer 65 °C (WHO/IARC, 2016).

Cafeïne. Houd de EFSA-grenzen uit de tabel hierboven aan en tel alle cafeïne van je dag bij elkaar op. Ben je gevoelig voor cafeïne, drink yerba mate dan niet laat op de dag.

Wie overlegt eerst met een arts? Op de Franse lijst van ingrediënten voor voedingssupplementen, Compl'Alim, staat bij mateblad het advies van de Franse voedselautoriteit ANSES: alleen voor volwassenen, niet bij zwangerschap of borstvoeding, en niet bij hoge bloeddruk, een maagzweer, een te snel werkende schildklier of hart- of nierproblemen met vochtophoping. Gebruik je medicijnen, vraag dan advies aan je arts of apotheker (Compl'Alim, 2026). Dat advies is geschreven voor supplementen met mate, maar wij zouden het bij een kalebas mate ook aanhouden.

Waar let je op als je yerba mate koopt?

Kijk naar de ingrediëntenlijst, de herkomst en de maling. Goede yerba mate bevat alleen yerba mate, zonder suiker of aroma's. Wil je een smaakje, doe dan zelf citroen of munt in je tereré.

• Herkomst: yerba mate komt uit Argentinië, Brazilië, Paraguay of Uruguay, en de smaak en het cafeïnegehalte verschillen per land en merk. In een vergelijking van negen theeën bevatten die uit Uruguay de meeste cafeïne, die uit Argentinië minder en die uit Brazilië het minst (Gawron-Gzella e.a., 2021).
• Maling: traditioneel gemalen mate bevat ook fijne deeltjes. Die schud je er voor het opgieten uit. Voor een theepot of French press maakt de maling minder uit.
• Bewaren: bewaar yerba mate koel, droog en donker, en sluit de zak na gebruik goed.

Begin je net? Dan is een set met yerba en een kalebas het makkelijkst. Drink je al mate, dan zijn losse bladeren genoeg. Drink je ook graag matcha? In matcha starter set: wat heb je nodig lees je hoe je matcha opklopt.

Samenvatting in 3 punten

• Yerba mate is een kruidenthee van de bladeren van Ilex paraguariensis, met ongeveer 80 mg cafeïne per kop van 150 ml.
• Zet het in een kalebas: twee derde vol, eerst koud water in de holte, daarna water van 70-80 °C, en drinken via de bombilla.
• Laat je mate even afkoelen voor je drinkt, tel al je cafeïne mee en overleg eerst met je arts als je zwanger bent, borstvoeding geeft, medicijnen gebruikt of een medische aandoening hebt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel yerba mate kun je per dag drinken?

Volgens EFSA geeft tot 400 mg cafeïne per dag uit alle bronnen samen geen reden tot zorg bij gezonde volwassenen. Met ongeveer 80 mg per kop van 150 ml is dat zo'n 5 koppen, als je verder geen koffie, thee of energiedrank drinkt. Elke keer opgieten telt als een nieuwe kop.

Is yerba mate thee?

Niet in strikte zin. Gewone thee komt van de theeplant Camellia sinensis; yerba mate komt van Ilex paraguariensis en is dus een kruidenthee. Net als thee bevat het wel van nature cafeïne.

Hoe vaak kun je yerba mate opgieten?

Vaak zes of zeven keer, tot de smaak eruit is. Gooi de bladeren daarna weg en vul de kalebas opnieuw.

Wat is het verschil tussen yerba mate en matcha?

Matcha is gemalen groene thee van Camellia sinensis die je opklopt en helemaal opdrinkt; yerba mate zet je met water en drink je via een bombilla, de bladeren blijven achter. Beide bevatten cafeïne: in matcha zit 18,9-44,4 mg per gram poeder (Kochman e.a., 2020). De verschillen in smaak, cafeïne en bereiding zet je naast elkaar in yerba mate of matcha; meer over matcha zelf lees je in waarom matcha zo populair is.

Mag je yerba mate drinken als je zwanger bent?

EFSA houdt voor zwangere vrouwen een grens van 200 mg cafeïne per dag aan, uit alle bronnen samen. De Franse voedselautoriteit ANSES raadt mate in supplementen af bij zwangerschap en borstvoeding. Overleg daarom eerst met je verloskundige of arts.

Bronnen

1. Gawron-Gzella A, Chanaj-Kaczmarek J, Cielecka-Piontek J (2021). Yerba Mate: A Long but Current History. Nutrients 13(11):3706. Overzichtsartikel over herkomst, samenstelling, onderzoek en veiligheid. doi.org/10.3390/nu13113706
2. Meinhart AD e.a. (2010). Methylxanthines and phenolics content extracted during the consumption of mate (Ilex paraguariensis St. Hil) beverages. J Agric Food Chem 58(4):2188-2193. Laboratoriumonderzoek waarin chimarrão en tereré werden nagebootst, zonder proefpersonen. doi.org/10.1021/jf903781w
3. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2015). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 13(5):4102. doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4102
4. WHO/IARC (2016). Persbericht nr. 244: IARC Monographs evaluate drinking coffee, maté, and very hot beverages, 15 juni 2016. iarc.who.int
5. Compl'Alim, Frans ministerie van Landbouw. Fiche Ilex paraguariensis A. St.-Hil., met advies van ANSES/EMA, geraadpleegd 5 november 2026. compl-alim.beta.gouv.fr
6. Kochman J e.a. (2020). Health Benefits and Chemical Composition of Matcha Green Tea: A Review. Molecules 26(1):85. doi.org/10.3390/molecules26010085
7. Verpakkingstekst en productinformatie GOYU Yerba Mate Thee Bladeren, Yerba Mate Thee Set en Kalebas set met bombilla, geraadpleegd 5 november 2026.

Al onze yerba mate vind je op de pagina yerba mate kopen.

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Overleg bij twijfel, zwangerschap, borstvoeding of medicijngebruik met je huisarts of apotheker.