Shiitake: wat is het, wat zit erin en waar let je op?

Kort antwoord: Shiitake (Lentinula edodes) is na de champignon een van de meest gegeten paddenstoelen ter wereld en wordt al bijna duizend jaar gekweekt. Er zitten onder meer de bèta-glucaan lentinan, eritadenine en ergothioneïne in. Bij mensen is er één kleine studie met 52 gezonde volwassenen, de rest van het onderzoek is gedaan in het lab en bij dieren. Belangrijkste aandachtspunt: rauwe of onvoldoende verhitte shiitake kan bij sommige mensen een streepvormige huiduitslag geven.

Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2026 · Geschreven door Florian Fermin

Shiitake is eigenlijk de vreemde eend in ons paddenstoelenrijtje. De meeste mensen kennen hem gewoon uit de wok, niet als supplement. Er is één ding waar ik bij shiitake echt streng in ben, en dat is goed verhitten. Waarom, lees je hieronder.

Wat is shiitake en waar komt de naam vandaan?

Shiitake is een eetbare paddenstoel uit Oost-Azië die van nature op dood loofhout groeit, vooral van de shii-boom, een Aziatische verwant van eik en beuk. De naam komt van shii (de boom) en take, Japans voor paddenstoel. Tegenwoordig wordt shiitake overal ter wereld gekweekt op houtblokken of zaagsel.

In de keuken is shiitake populair om de stevige structuur en de umami-smaak. Als supplement kom je shiitake tegen als gedroogd poeder of in capsules. Op etiketten staat soms de oudere wetenschappelijke naam Lentinus edodes. Dat is dezelfde soort.

Welke stoffen zitten er in shiitake?

Shiitake bevat naast vezels, eiwit en B-vitamines vier stoffen die in onderzoek vaak terugkomen: lentinan, eritadenine, ergothioneïne en ergosterol. Voor veilig gebruik is lentinan het belangrijkst. Die stof wordt namelijk gezien als vermoedelijke oorzaak van shiitake-dermatitis, en wordt door verhitting afgebroken.

Bèta-glucanen zijn suikerketens uit de celwand van paddenstoelen en granen. Lentinan is de bèta-glucaan die specifiek uit shiitake komt. Ergothioneïne is een zwavelhoudend aminozuurderivaat dat mensen alleen via voeding binnenkrijgen.

Wat zegt onderzoek over shiitake bij mensen?

Er is één gerandomiseerde studie bij mensen die vaak wordt aangehaald: 52 gezonde volwassenen van 21 tot 41 jaar aten vier weken lang dagelijks 5 of 10 gram gedroogde shiitake. Onderzoekers maten veranderingen in een aantal afweercellen en in antistoffen in speeksel. De studie had geen placebogroep, en dat maakt harde conclusies lastig (Dai et al., 2015).

Beide groepen in die studie aten shiitake. Er was dus geen vergelijking met mensen die geen shiitake aten. De studie werd bovendien betaald door paddenstoelenkwekers. Het overige onderzoek naar lentinan, eritadenine en ergothioneïne is grotendeels gedaan in celkweken en bij dieren.

Voor shiitake zijn in de EU geen gezondheidsclaims goedgekeurd. Shiitake is een voedingsmiddel en voedingssupplement, geen geneesmiddel. Beloftes doen we er dus ook niet over, dat mag namelijk gewoon niet.

Wat is shiitake-dermatitis en hoe voorkom je het?

Shiitake-dermatitis is een jeukende, streepvormige huiduitslag die bij sommige mensen ontstaat na het eten van rauwe of onvoldoende verhitte shiitake. De uitslag ziet eruit alsof de huid met een zweep is geraakt en heet daarom ook flagellate dermatitis. Je voorkomt het door shiitake altijd goed te verhitten, omdat de vermoedelijke oorzaak lentinan door hitte wordt afgebroken (Stephany et al., 2016).

De uitslag ontstaat meestal binnen uren tot enkele dagen en verdwijnt vanzelf, maar kan weken aanhouden (Stephany et al., 2016). Niet iedereen reageert zo. Het gaat om een deel van de mensen dat rauwe of halfgare shiitake eet.

• De vermoedelijke oorzaak is lentinan, dat door goed verhitten wordt afgebroken.
• Ook de Franse voedselveiligheidsautoriteit ANSES waarschuwt om shiitake altijd goed te verhitten (Vigil'Anses, 2017).
• Krijg je na het gebruik van shiitake huiduitslag? Stop dan en neem contact op met je huisarts.

Welke andere bijwerkingen en aandachtspunten zijn er bij shiitake?

Afgezien van shiitake-dermatitis is over bijwerkingen van shiitake als supplement weinig bekend, omdat er maar één kleine studie bij mensen is. Als voedingsmiddel eten mensen shiitake al eeuwen. Bepaalde groepen overleggen wel eerst met een arts of apotheker voordat ze een shiitake-supplement gebruiken.

Overleg eerst met je arts of apotheker als je:

• medicijnen gebruikt die het immuunsysteem onderdrukken
• een auto-immuunziekte hebt
• zwanger bent of borstvoeding geeft
• allergisch bent voor paddenstoelen

Hoe gebruik je shiitake veilig in de keuken?

Shiitake gebruik je veilig in de keuken door de paddenstoel altijd goed gaar te maken, bijvoorbeeld in soep, bouillon, een wokgerecht of een stoofschotel. Gedroogde shiitake week je eerst in water, en dat weekwater kun je als bouillon gebruiken. Rauwe shiitake in salades of op een carpaccio sla je beter over.

De stelen van verse shiitake zijn taai. Die haal je meestal weg, of je trekt ze mee in bouillon. Snijd de hoeden in plakjes, dan garen ze gelijkmatig. Shiitake poeder kun je als umami-smaakmaker door een warme saus of soep roeren.

Welke vorm shiitake kies je?

Shiitake is er vers of gedroogd, als poeder en in capsules. Verse en gedroogde shiitake gebruik je in gerechten, poeder meng je door warme gerechten of bouillon, en capsules zijn smaakloos met een vaste hoeveelheid. Welke vorm je ook kiest, verhit hele shiitake altijd goed voor gebruik.

Houd je altijd aan de dagdosering op de verpakking.

Wat staat er op de verpakking van GOYU shiitake?

We verkopen shiitake als biologisch poeder van 60 g en als biologische capsules (60 stuks van 500 mg), allebei gecertificeerd met controlecode NL-BIO-01 en afkomstig uit niet-EU-landbouw. Op de verpakking staat een concreet gebruiksadvies per inname. Van elke batch hebben we een analysecertificaat (CoA).

• Shiitake poeder (60 g): "Neem 1-2 schepjes een- of tweemaal per dag (ongeveer 1-2 g). Bij voorkeur tijdens of direct na een maaltijd." Bij 1 g per dag doe je 60 dagen met een zak, bij 4 g per dag (2 schepjes, 2 keer) 15 dagen.
• Shiitake capsules (60 x 500 mg): "Neem 2-3 capsules een of twee keer per dag in met water." Dat is 1000 tot 3000 mg per dag en 10 tot 30 dagen per pot.
• Voedingswaarde poeder: per 100 g 41,3 g vezels en 21,7 g eiwit.
• Naam op het etiket: de verpakking gebruikt de oudere naam Lentinus edodes, dezelfde soort als Lentinula edodes.

Het poeder heeft op getgoyu.com 10 reviews met gemiddeld 4,4 en de capsules 11 reviews met gemiddeld 4,45 (Judge.me, oktober 2026). Het gebruiksadvies noemt geen bereiding. Wil je op zeker spelen, dan zou ik het poeder gewoon in een warm gerecht, soep of bouillon verwerken.

Waar let je op bij het kopen van shiitake?

Let bij het kopen van een shiitake-supplement op vier punten: welk deel van de paddenstoel is gebruikt, of het product biologisch gecertificeerd is, of er labtesten op zware metalen en microbiologie zijn, en of er alleen shiitake in zit. Die gegevens horen op het etiket of in een analysecertificaat te staan.

• Vruchtlichaam of mycelium: staat vermeld welk deel is gebruikt? Ik zou altijd naar het vruchtlichaam kijken. Meer hierover in vruchtlichaam of mycelium.
• Biologisch gecertificeerd
• Labtesten op zware metalen en microbiologie, met een analysecertificaat (CoA)
• Zuiverheid: alleen shiitake, of ook vul- en hulpstoffen?

Hoe verhoudt shiitake zich tot andere paddenstoelen?

Shiitake is vooral een eetpaddenstoel, terwijl reishi, chaga en lion's mane meestal als supplement worden gebruikt. Ze bevatten elk andere stoffen en zijn niet uitwisselbaar. Het onderzoek per soort kun je dus ook niet zomaar op een andere soort overzetten.

Lees ook onze artikelen over reishi, chaga en lion's mane, of bekijk alle vormen in onze paddenstoelen collectie.

Samenvatting in 3 punten

• Shiitake (Lentinula edodes) bevat lentinan, eritadenine, ergothioneïne en ergosterol, naast vezels en eiwit.
• Er is één kleine studie bij 52 gezonde volwassenen zonder placebogroep; de rest van het onderzoek is lab- en dieronderzoek, en er zijn geen goedgekeurde gezondheidsclaims.
• Rauwe of onvoldoende verhitte shiitake kan shiitake-dermatitis veroorzaken; verhit shiitake altijd goed en stop bij huiduitslag.

Veelgestelde vragen

Kun je shiitake rauw eten?

Liever niet. Rauwe of onvoldoende verhitte shiitake kan bij sommige mensen shiitake-dermatitis veroorzaken. Verhit shiitake dus altijd goed.

Hoe lang duurt shiitake-dermatitis?

De uitslag ontstaat meestal binnen uren tot enkele dagen en verdwijnt vanzelf, maar kan weken aanhouden. Ga bij huiduitslag naar je huisarts.

Wat is lentinan?

Lentinan is een bèta-glucaan uit de celwand van shiitake. Het wordt afgebroken door verhitting en is de vermoedelijke oorzaak van shiitake-dermatitis.

Bevat shiitake vitamine D?

Shiitake bevat ergosterol, dat onder UV-licht deels wordt omgezet in vitamine D2. Hoeveel vitamine D erin zit, hangt af van hoe de paddenstoel is belicht en gedroogd.

Is shiitake hetzelfde als andere paddenstoelensupplementen?

Nee. Shiitake, reishi, chaga en lion's mane zijn verschillende soorten, elk met een eigen samenstelling.

Bronnen

1. Dai X, Stanilka JM, Rowe CA, Esteves EA, Nieves C Jr, Spaiser SJ, Christman MC, Langkamp-Henken B, Percival SS. Consuming Lentinula edodes (Shiitake) Mushrooms Daily Improves Human Immunity: A Randomized Dietary Intervention in Healthy Young Adults. J Am Coll Nutr. 2015;34(6):478-487. Europe PMC 25866155
2. Stephany MP, Chung S, Handler MZ, Handler NS, Handler GA, Schwartz RA. Shiitake Mushroom Dermatitis: A Review. Am J Clin Dermatol. 2016;17(5):485-489. Europe PMC 27566177
3. ANSES. Vigil'Anses nr. 1, maart 2017: Shiitake mushrooms, be sure to cook them. PDF
4. Klantreviews shiitake poeder en capsules op getgoyu.com. Judge.me, oktober 2026.

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon en een gezonde levensstijl. Overleg bij twijfel, zwangerschap of medicijngebruik met je arts of apotheker.