Berkenbos met chaga aan een boom
6 min Leestijd

Waar groeit chaga en is het oogsten duurzaam?

Florian Fermin
Gezondheid is voor mij geen hype, maar een levensstijl en precies dat vormt de basis van GOYU.
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Delen via

Kort antwoord: Chaga (Inonotus obliquus) groeit vooral op berken in koude, noordelijke gebieden van Europa, Azië en Noord-Amerika. De zwarte knol die geoogst wordt, groeit langzaam: het duurt jaren voordat hij een oogstbare grootte heeft. Duurzaam oogsten betekent dus alleen volgroeide knollen nemen, een deel laten zitten en de boom heel laten.

Laatst bijgewerkt: 18 november 2026 · Geschreven door Florian Fermin

"Waar komen jullie paddenstoelen eigenlijk vandaan?" Die vraag krijgen we echt, soms met de vervolgvraag of er lood in zit. Terecht, vind ik. Bij chaga komt daar nog iets bij, want die groeit niet op een kwekerij maar op een levende berk.

Waar groeit chaga in de wereld?

Chaga groeit op berken in gematigde en koude streken van Europa, Azië en Noord-Amerika, en vooral op hogere breedtegraden (Ern et al., 2024). Vaak genoemde herkomstgebieden zijn Scandinavië, Rusland, Siberië en Canada. De lage temperaturen daar zijn ook de reden dat chaga zo langzaam groeit (Ern et al., 2024).

Chaga (in het Engels chaga mushroom, Inonotus obliquus) is een schimmel die vooral berken als gastheer gebruikt. In Rusland en Korea wordt chaga van oudsher als thee gedronken (Ern et al., 2024).

Hoe groeit chaga op een berk?

Volgens de gangbare beschrijving dringt chaga via een wond in de bast een berk binnen. Daarna groeit de schimmel langzaam uit tot een harde, zwarte knol op de stam: het sclerotium. Van buiten lijkt het op verkoold hout, van binnen bestaat het uit donkerbruin, verweven schimmelweefsel (Ern et al., 2024).

Een besmette berk kan nog 30 tot 80 jaar doorgroeien, en op oude bomen worden knollen gemeld van meer dan 50 cm doorsnede (Ern et al., 2024). Het eigenlijke vruchtlichaam van chaga zie je zelden. Volgens beschrijvingen verschijnt het pas als de boom is afgestorven.

Een sclerotium is een harde, compacte massa van schimmelweefsel. Bij chaga is dat het deel dat van oudsher wordt geoogst.

Het vruchtlichaam is het deel van een schimmel dat sporen vormt, bij de meeste paddenstoelen dus gewoon de hoed die je ziet.

Waarom is duurzaam oogsten van chaga belangrijk?

Duurzaam oogsten van chaga is belangrijk omdat de knol jaren nodig heeft om te groeien en alleen op levende berken voorkomt. De meeste commerciële chaga is wild geoogst, en door de groeiende vraag maken onderzoekers zich zorgen over duurzaamheid (Ern et al., 2024).

Een oudere beoordeling zag geen risico op overoogst, maar die is meer dan tien jaar oud. Wat de grotere vraag van nu doet, is dus niet bekend (Ern et al., 2024).

Duurzaam oogsten is oogsten op een manier waarbij de schimmel en de boom blijven bestaan, zodat er later opnieuw geoogst kan worden. Dit zijn vuistregels die logisch volgen uit hoe chaga groeit:

  • Niet alles weghalen: een deel van de knol blijft aan de boom, zodat hij kan teruggroeien.
  • Alleen volgroeide knollen oogsten.
  • Alleen van levende bomen oogsten.
  • De boom niet beschadigen buiten de plek van de knol.
  • Met toestemming van de eigenaar van het bos.

Wat is het verschil tussen wild geoogste chaga en gekweekt chaga-mycelium?

Wild geoogste chaga is de knol (sclerotium) van een levende berk, het deel dat van oudsher wordt gebruikt. Gekweekt chaga-mycelium bestaat uit schimmeldraden die in een fabriek worden gekweekt, vaak op graan. Voor mycelium zijn geen wilde bomen nodig, maar het heeft wel een andere samenstelling en bevat vaak graanzetmeel.

Kenmerk Wild geoogst sclerotium Gekweekt mycelium
Wat is het? De knol van een levende berk Schimmeldraden, vaak op graan
Traditioneel gebruik Ja, volgens de literatuur sinds de 16e eeuw Nieuwere productievorm
Duurzaamheid Hangt af van de oogstmethode Geen wilde bomen nodig
Samenstelling Bevat ook stoffen die deels uit de berk komen Andere samenstelling, vaak met zetmeel uit graan
Groeitijd Jaren Korter

Het mycelium is het draderige netwerk waaruit een schimmel groeit. Dat de samenstelling per deel en groeistadium verschilt, is bij andere paddenstoelen goed beschreven.

Bij reishi (gesteelde lakzwam, Ganoderma lucidum) verschilt het gehalte triterpenen per deel van de paddenstoel en per groeistadium (Wachtel-Galor et al., 2011). Meer hierover lees je in vruchtlichaam vs. mycelium.

Komen de stoffen in chaga echt deels uit de berk?

Een deel van de stoffen in wilde chaga hangt samen met de berk waarop de schimmel groeit. Een voorbeeld is betulinezuur, een triterpeen dat volgens onderzoekers uit de berk zelf komt (Ern et al., 2024). Dat is een van de redenen dat wild sclerotium anders is samengesteld dan mycelium dat op graan is gekweekt.

Triterpenen zijn verbindingen die beter in alcohol dan in water oplossen. Chaga bevat daarnaast polysachariden en polyfenolen, en het meeste onderzoek daarnaar is gedaan in celkweken en bij proefdieren (Ern et al., 2024). Meer over de stoffen lees je in ons chaga artikel.

Waar let je op bij het kopen van chaga als je duurzaamheid belangrijk vindt?

Vind je duurzaamheid belangrijk, let dan bij het kopen van chaga op vier punten: is de herkomst vermeld, gaat het om sclerotium of mycelium, is het product biologisch gecertificeerd, en is er een analysecertificaat (CoA) met zware metalen en microbiologie?

Een leverancier die open is over herkomst en oogst, maakt een bewuste keuze een stuk makkelijker.

  • Is de herkomst vermeld (land of regio)?
  • Is het sclerotium of mycelium?
  • Is het biologisch gecertificeerd?
  • Is er een CoA met zware metalen en microbiologie? Lees hoe je een CoA leest.

Eerlijke kanttekening: een biologisch keurmerk zegt iets over productie en controle. Het zegt niet automatisch iets over hoe duurzaam wilde chaga is geoogst. Twijfel je, vraag de leverancier dan gewoon naar de oogstmethode.

Waar komt de chaga van GOYU vandaan en wat weet je daarvan?

Onze chaga komt als grondstof van leveranciers in China en wordt in de EU verpakt. Het chaga poeder en de chaga capsules van 500 mg zijn biologisch, daarnaast zijn er chaga extract capsules van 400 mg. Van elke batch hebben we een analysecertificaat (CoA), en die vraag je op via support@getgoyu.com.

Wat de verpakking niet vermeldt, is de precieze oogstregio of oogstmethode. Dat zeg ik liever eerlijk dan dat ik er een mooi verhaal van maak. Wil je dat weten, vraag het dan per batch na, net als bij andere aanbieders.

Poeder en capsules zijn in elk geval zonder vulstoffen, kleurstoffen en conserveermiddelen.

Ook de verpakking zelf telt mee: het poeder zit in een papieren zak van 60 g die door de brievenbus past, iets wat kopers in reviews noemen. Bij 1 tot 3 g per dag, het gebruiksadvies op de verpakking, doe je 20 tot 60 dagen met een zak.

Het poeder heeft op Judge.me 13 reviews met een gemiddelde van 5,0 (Judge.me, oktober 2026). Welke vorm bij je past, lees je in chaga poeder of extract.

Samenvatting in 3 punten

  • Chaga groeit vooral op levende berken in koude, noordelijke bossen en heeft jaren nodig om een oogstbare knol te vormen.
  • Duurzaam oogsten betekent: alleen volgroeide knollen, een deel laten zitten, alleen van levende bomen en met toestemming.
  • Wild sclerotium en gekweekt mycelium verschillen in samenstelling; vraag naar herkomst, oogstmethode en een CoA.

Veelgestelde vragen

Groeit chaga in Nederland?

Chaga groeit vooral op hogere breedtegraden, in koude streken van Europa, Azië en Noord-Amerika (Ern et al., 2024). Hoe vaak hij in Nederland voorkomt, hebben we niet betrouwbaar kunnen nagaan. De chaga in supplementen komt uit het buitenland.

Groeit chaga alleen op berken?

Voornamelijk wel. Voor supplementen wordt chaga van berken gebruikt.

Is gekweekte chaga hetzelfde als wilde chaga?

Nee. Gekweekt mycelium is anders samengesteld dan het wilde sclerotium, onder meer omdat het vaak op graan groeit.

Mag ik zelf chaga plukken?

Alleen met toestemming van de eigenaar van het bos en volgens de lokale regels. Wil je er thee van zetten: losse chaga als gewoon levensmiddel geldt in de EU als novel food (Europese Commissie, 2024). Als supplement mag chaga wel, dus wij gebruiken het alleen zo.

Hoe lang duurt het voordat chaga oogstbaar is?

Jaren, want de knol groeit langzaam. Bij berken die bewust met chaga zijn geënt, worden oogstbare knollen gemeld vanaf ongeveer drie jaar (Ern et al., 2024).

Bronnen

  1. Ern PTY, Quan TY, Yee FS, Yin ACY. Therapeutic properties of Inonotus obliquus (Chaga mushroom): A review. Mycology. 2024;15(2):144-161. https://europepmc.org/article/MED/38813471
  2. Wachtel-Galor S, Yuen J, Buswell JA, Benzie IFF. Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): A Medicinal Mushroom. In: Benzie IFF, Wachtel-Galor S, editors. Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd ed. Boca Raton (FL): CRC Press/Taylor & Francis; 2011. Chapter 9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92757/
  3. Judge.me, oktober 2026. Klantreviews Chaga Poeder Biologisch, getgoyu.com.
  4. Europese Commissie. Consultation process on novel food status: Chaga (Inonotus obliquus). Ontvangende lidstaat: Finland (Finnish Food Authority). Gepubliceerd 14 november 2024. https://food.ec.europa.eu/document/download/bc4d6da9-87ae-4198-8bde-78ea71d3863f_en?filename=novel-food_consult-status_chaga_fin.pdf

Alle vormen van onze chaga vind je op de pagina chaga kopen.

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon en een gezonde levensstijl. Overleg bij twijfel, zwangerschap of medicijngebruik met je arts of apotheker.